خبرگزاری مهر- گروه استانها - مهدی بخشی سورکی: ارزیابی وضعیت سلامت و درمان در قم، بدون کنار هم گذاشتن آمارهای رسمی و تجربه روزمره شهروندان، تصویری کامل از واقعیت این حوزه را پیش روی ما نمی گذارد.
در مراجعه به مراکز درمانی، آنچه برای مردم اهمیت دارد، صرفاً تعداد تخت‌های بیمارستانی یا تجهیزات موجود نیست، بلکه امکان دسترسی به پزشک، مدت انتظار برای دریافت خدمات، هزینه‌های درمان و کیفیت رسیدگی به بیمار است، مؤلفه‌هایی که در کنار یکدیگر، میزان کارآمدی نظام درمان را مشخص می‌کنند.
قم در حوزه زیرساخت‌های درمانی با محدودیت‌هایی مواجه است و سرانه تخت بیمارستانی قم حدود ۱.۴ تخت به ازای هر هزار نفر جمعیت است، در حالی که میانگین کشوری ۲ تخت است و این فاصله، ضرورت توسعه ظرفیت بستری را نشان می‌دهد، هرچند به‌تنهایی برای قضاوت درباره تمام ابعاد دسترسی مردم به خدمات درمانی کافی نیست، به‌ویژه آنکه به گفته مسئولان دانشگاه، بخشی از ظرفیت تخت‌های موجود نیز مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و مراجعات درمانی برخی شهروندان به تهران، در این وضعیت مؤثر است. بنابراین، مسئله فقط کمبود ظرفیت نیست، بلکه چگونگی استفاده از امکانات و تناسب آن با الگوی نیازهای درمانی استان نیز اهمیت دارد.
در بخش خدمات سرپایی نیز هزینه‌ها و زمان انتظار، از مسائل قابل تأمل است، افزایش فاصله تعرفه‌های بخش خصوصی و دولتی، تمرکز بخش عمده خدمات تخصصی در مطب‌ها و مراکز خصوصی و دشواری دسترسی به برخی خدمات، می‌تواند برای گروه‌هایی از بیماران محدودیت ایجاد کند. در چنین شرایطی، برخورداری از پوشش بیمه‌ای لزوماً به معنای رفع فشار مالی درمان نیست.
از سوی دیگر، گلایه برخی شهروندان از شلوغی مراکز درمانی، تأخیر در معاینه و نوبت‌دهی پزشکان، ضرورت بررسی دقیق‌تر کیفیت دسترسی و فرآیند ارائه خدمات را مطرح می‌کند؛ مسائلی که برای داوری درباره ابعاد و گستره آنها، به داده‌های روشن و قابل سنجش نیاز است.
در کنار این چالش‌ها، توسعه ظرفیت بیمارستانی، برنامه راه‌اندازی مراکز جدید، وضعیت نیروی انسانی و پیش‌بینی خدمات تخصصی‌تر، از ظرفیت‌های قابل توجه نظام سلامت قم به شمار می‌رود.
با این حال، تحقق آثار این برنامه‌ها به تأمین منابع مالی، پرداخت منظم مطالبات بیمه‌ای، تأمین تجهیزات و نیروی انسانی و مدیریت مؤثر مراکز درمانی وابسته است، موضوعاتی که در پایداری خدمات و امکان پاسخگویی به نیاز بیماران نقش تعیین‌کننده دارند.
هزینه‌های درمان برای برخی خانواده‌های قمی سنگین است
یکی از شهروندان قمی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به بالا بودن هزینه‌های درمان گفت: استفاده از پوشش تأمین اجتماعی بخشی از هزینه‌ها را کاهش می‌دهد، اما مخارج درمان همچنان برای برخی بیماران سنگین است.
این شهروند قمی با بیان اینکه به دیابت نوع دوم مبتلاست، اظهار کرد: هزینه‌های درمان بیماری من بالاست و در این شرایط اقتصادی سخت، دولت باید تمهیدات لازم برای خانواده‌های بیماران جهت تامین هزینه های درمان بیندیشد.
وی افزود: هزینه‌های مربوط به درمان و دارو برای بیماران می‌تواند فشار مالی قابل توجهی ایجاد کند و این موضوع یکی از دغدغه‌های جدی خانواده‌هاست.
شلوغی مراکز درمان قم، دریافت خدمات درمانی را دشوار می‌کند
یکی دیگر از شهروندان قمی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تجربه مراجعه به مراکز درمانی استان گفت: شلوغی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی از جمله مشکلاتی است که در زمان دریافت خدمات با آن مواجه می‌شویم.
وی با بیان اینکه اخیراً برای انجام آزمایش به مرکز درمانی مراجعه کرده است، اظهار کرد: در مراجعه اخیر با شلوغی زیادی مواجه بودیم و از این نظر تجربه چندان رضایت‌بخشی نداشتم.
وی با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای بهبود خدمات درمانی در قم افزود: به نظر می‌رسد امکانات و ظرفیت‌های بیشتری برای ارتقای خدمات وجود دارد و می‌توان شرایط بهتری برای مراجعه‌کنندگان فراهم کرد.
تأخیر در معاینه پزشک، از دغدغه‌های مراجعان بیمارستانی قم است
یکی دیگر از شهروندان قمی با انتقاد از طولانی شدن روند دریافت خدمات درمانی در بیمارستان‌ها گفت: گاهی بیماران باید مدتی طولانی منتظر بمانند تا پزشک برای معاینه آنها مراجعه کند.
این شهروند قمی با اشاره به تجربه مراجعه برای دریافت خدمات درمانی اظهار کرد: در برخی موارد، حتی برای مشکلاتی که از نظر بیمار چندان پیچیده نیست، روند درمان با انجام آزمایش‌های مختلف و انتظار برای معاینه پزشک طولانی می‌شود.
وی افزود: انتظار طولانی برای حضور پزشک و بررسی وضعیت بیمار، به‌ویژه زمانی که فرد به درمان فوری نیاز دارد، می‌تواند موجب نگرانی بیمار و همراهانش شود.
این شهروند با اشاره به ضرورت بهبود روند خدمات بیمارستانی خاطرنشان کرد: رسیدگی سریع‌تر به بیماران و مدیریت بهتر مراحل معاینه و درمان می‌تواند به بهبود تجربه مراجعه‌کنندگان کمک کند.
نوبت‌دهی پزشکان از مشکلات مطرح‌شده از سوی شهروندان قمی است
یکی از شهروندان قمی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به مشکلات دریافت خدمات پزشکی در استان گفت: نوبت‌دهی پزشکان یکی از مسائل اصلی در مسیر دسترسی به خدمات درمانی است.
وی اظهار کرد: از سویی دیگر آزمایشگاه های تخصصی نیز در قم محدود است و بیشتر توسط بخش خصوصی اداره می شوند و امکانات و تجهیزات در این عرصه در بیمارستان ها و مراکز درمانی دولتی کیفیت مطلوبی ندارند که این امر سبب می شود افراد به مراکز خصوصی مراجعه کنند و هزینه های دریافت خدمات در این مراکز هم بالاست.
این شهروند قمی ابراز کرد: در مجموع در حوزه ارائه خدمات درمانی کاستی‌های زیادی در قم وجود دارد و از مسئولان انتظار می رود خدمات و امکانات متناسب با شأن مردم قم فراهم کنند.
در همین راستا، پای سخنان علی ابرازه، رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم، نشسته‌ایم تا ضمن بررسی وضعیت زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های درمانی استان، مهم‌ترین چالش‌های نظام سلامت، از هزینه‌های درمان و زمان انتظار تا تأمین منابع، کیفیت خدمات و برنامه‌های پیش‌رو را مورد بحث و بررسی قرار دهیم.
قم با افتتاح هزار تخت بیمارستانی از میانگین کشوری عبور می‌کند
علی ابرازه در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های درمانی استان قم اظهار کرد: در حال حاضر سرانه تخت بیمارستانی استان به ازای هر هزار نفر جمعیت حدود ۱.۴ تخت است که در مقایسه با شاخص میانگین کشوری، یعنی ۲ تخت به ازای هر هزار نفر، فاصله قابل توجهی دارد.
وی افزود: با اجرای طرح‌های پیش‌بینی‌شده در حوزه توسعه مراکز درمانی و افزایش ظرفیت بستری، حدود هزار تخت بیمارستانی به مجموعه درمانی استان اضافه خواهد شد که با تحقق این برنامه، سرانه تخت بیمارستانی قم به حدود ۲.۷ تخت به ازای هر هزار نفر افزایش می‌یابد و از میانگین کشوری فراتر می‌رود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم با اشاره به طرح‌های بیمارستانی در دست اجرا بیان کرد: در برنامه توسعه زیرساخت‌های درمانی، راه‌اندازی بیمارستان خاتم با ظرفیت حدود ۶۰۰ تخت با تعرفه دولتی و همچنین ایجاد حدود ۵۰۰ تخت در بیمارستان نور پیش‌بینی شده است و ۱۵۰ تخت نیز در بیمارستان مادر پردیسان به ظرفیت درمانی استان اضافه می‌شود.
ابرازه ادامه داد: با توجه به نزدیکی قم به تهران، بخشی از بیماران استان برای دریافت خدمات درمانی به مراکز پایتخت مراجعه می‌کنند و همین مسئله در ارزیابی نیازهای درمانی و وضعیت استفاده از تخت‌های بیمارستانی استان تأثیرگذار است.
وی تصریح کرد: در حال حاضر بخشی از ظرفیت بیمارستان‌های استان خالی است و در مقطع مورد اشاره حدود ۲۰ درصد ظرفیت تخت‌های بیمارستانی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد که بخشی از این وضعیت با مراجعات درمانی به تهران ارتباط دارد.
ظرفیت درمانی قم افزایش می‌یابد
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم با اشاره به ظرفیت‌های درمانی پیش‌بینی‌شده برای آینده گفت: توسعه زیرساخت‌های بیمارستانی می‌تواند زمینه ارائه خدمات گسترده‌تر به بیماران را فراهم کند و با افزایش ظرفیت‌های درمانی، امکان جذب مراجعات از مناطق دیگر نیز بیشتر خواهد شد.
ابرازه با بیان اینکه هم‌اکنون نیز برخی بیماران به دلیل طولانی بودن نوبت دریافت خدمات در تهران به بیمارستان‌های دولتی قم مراجعه می‌کنند، افزود: با راه‌اندازی مراکز جدید درمانی، امکان توسعه گردشگری سلامت و مراجعه بیماران از مناطق دیگر به قم فراهم می‌شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره وضعیت نیروی انسانی حوزه سلامت استان اظهار کرد: در حال حاضر از نظر تأمین نیروی انسانی، مشکل خاصی در مجموعه دانشگاه وجود ندارد و قم در مقایسه با میانگین کشوری، در زمره حدود هفت تا هشت دانشگاه علوم پزشکی با شاخص‌های بالاتر قرار دارد، هرچند برخی شاخص‌های این حوزه همچنان با استانداردهای جهانی فاصله دارد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم همچنین با اشاره به موضوع کیفیت خدمات درمانی خاطرنشان کرد: ارتقای کیفیت، فرآیندی مستمر است و نمی‌توان برای آن نقطه پایانی در نظر گرفت، از این رو باید انتقادها، پیشنهادها و میزان رضایت مردم به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد و برای بهبود مداوم خدمات برنامه‌ریزی شود.
سواد سلامت مردم باید ارتقا یابد
ابرازه با تأکید بر اهمیت پیشگیری و خودمراقبتی گفت: افزایش سواد سلامت جامعه از موضوعات مهمی است که باید با همکاری دانشگاه علوم پزشکی و رسانه‌ها دنبال شود و بهره‌گیری از ظرفیت رسانه ها، رسانه ملی و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند در آگاهی‌بخشی به مردم نقش مؤثری داشته باشد.
وی افزود: توجه به پیشگیری از بیماری‌ها و افزایش آگاهی عمومی درباره سلامت، در کنار ارائه خدمات درمانی، اهمیت زیادی دارد و باید آموزش‌های لازم برای ارتقای خودمراقبتی در جامعه گسترش پیدا کند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم با اشاره به ضرورت اصلاح الگوی تجویز خدمات تشخیصی و درمانی اظهار کرد: پزشکان باید بر اساس شرایط بالینی و نیاز واقعی بیمار برای درخواست آزمایش، تصویربرداری و تجویز دارو تصمیم بگیرند و انجام معاینه دقیق می‌تواند از درخواست آزمایش‌های غیرضروری جلوگیری کند.
ابرازه ادامه داد: بخشی از خدمات تشخیصی و درمانی از یارانه برخوردار است و به همین دلیل باید در مصرف منابع نیز دقت کافی صورت گیرد تا خدمات متناسب با نیاز بیماران ارائه شود و از شکل‌گیری تقاضای القایی در حوزه آزمایشگاه، تصویربرداری و دارو جلوگیری شود.
وی با اشاره به کنترل تعداد اقلام دارویی تجویزشده بیان کرد: در این زمینه استانداردهایی در نظر گرفته شده و با استفاده از سامانه‌های موجود، امکان بررسی نسخه‌های پزشکان و استخراج گزارش‌های مورد نیاز فراهم شده است و در صورت مشاهده موارد قابل پیگیری، تذکرها و اقدامات آموزشی انجام می‌شود.
ارتباط‌های غیرمتعارف را رصد می‌کنیم
رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم درباره احتمال ارتباط برخی پزشکان با داروخانه‌ها برای هدایت نسخه‌ها گفت: چنین مواردی در سطح محدودی وجود دارد و برای شناسایی و بررسی آنها باید اطلاعات دقیق و زیرساخت نظارتی مناسب در اختیار باشد.
ابرازه افزود: پیش از این، محاسبه و بررسی ارتباط میان پزشکان و داروخانه‌ها دشوار بود، اما اکنون با استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی می‌توان مشخص کرد که هر پزشک چه میزان نسخه به داروخانه‌های مختلف ارسال کرده است و بر مبنای این اطلاعات، موارد نیازمند بررسی را شناسایی کرد.
وی با اشاره به موضوع طولانی بودن زمان انتظار برای دریافت خدمات تخصصی و فوق تخصصی اظهار کرد: بخش عمده خدمات سرپایی در مطب‌ها و مراکز خصوصی ارائه می‌شود و حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد این خدمات در بخش خصوصی و مطب‌ها انجام می‌گیرد، در حالی که سهم بیمارستان‌ها از این مراجعات حدود ۱۰ درصد است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم ادامه داد: افزایش تعرفه‌های بخش خصوصی در سال ۱۴۰۵ نسبت به بخش دولتی بیشتر بوده و اختلاف هزینه دریافت خدمات در این دو بخش افزایش یافته است، موضوعی که در کنار تمایل به مراجعه به مراکز خصوصی، بر حجم مراجعات و زمان انتظار برای ویزیت، آزمایشگاه، رادیولوژی و سایر خدمات تصویربرداری اثر گذاشته است.
ابرازه تأکید کرد: افزایش بیش از دو برابری زمان انتظار برای دریافت برخی خدمات، از جمله پیامدهای وضعیت کنونی مراجعات است و این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌های حوزه درمان مورد توجه قرار گیرد.
با دریافت خارج از تعرفه برخورد می‌شود
رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم درباره نظارت بر دریافت هزینه‌های خارج از تعرفه در مراکز درمانی اظهار کرد: دریافت وجه خارج از ضوابط در بیمارستان‌های دولتی ممنوع است و در صورت مشاهده تخلف، برخورد جدی صورت می‌گیرد.
ابرازه افزود: برخی خدمات و اعمال جراحی از جمله جراحی‌های زیبایی و تعویض پروتز، ضوابط و شرایط خاص خود را دارند و موارد مرتبط با این خدمات نیز در فرآیندهای نظارتی و رسیدگی دانشگاه بررسی می‌شود.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای نظارت بر روند ارائه خدمات درمانی گفت: در مقطعی با انجام مصاحبه و بررسی مستقیم وضعیت بیماران پس از اعمال جراحی، روند رسیدگی و نظارت بر خدمات درمانی دنبال شد و بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته، میزان اعمال جراحی خارج از مراجع و ضوابط تعیین‌شده کمتر از پنج درصد گزارش شده است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم همچنین درباره یکسان بودن کیفیت خدمات درمانی برای بیماران با شرایط اقتصادی متفاوت بیان کرد: در ارائه مراقبت‌های درمانی و خدمات اتاق عمل، تفاوتی میان بیماران وجود ندارد و تلاش می‌شود همه بیماران از خدمات یکسان برخوردار شوند.
ابرازه با اشاره به وجود برخی درخواست‌ها برای تسهیل ملاقات یا رسیدگی به بیماران خاطرنشان کرد: ممکن است درخواست‌هایی از سوی افراد مختلف مطرح شود، اما در نوع مراقبت و خدمات درمانی ارائه‌شده به بیماران نباید تفاوتی ایجاد شود.
پرداخت مطالبات کارکنان به‌روز شده است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم در ادامه با اشاره به وضعیت پرداخت مطالبات کارکنان این مجموعه اظهار کرد: دانشگاه حدود ۷۶۰۰ نیروی غیرپزشک دارد و مطالبات پزشکان نیز از مسیرهای مربوط به خود پرداخت می‌شود.
ابرازه افزود: بر اساس ارزیابی‌های مطرح‌شده از سوی مسئولان صنفی حوزه سلامت و پرستاری، دانشگاه قم از نظر زمان‌بندی پرداخت مطالبات در زمره دانشگاه‌های برتر کشور قرار دارد و اضافه‌کار کارکنان به دوره ۱۲ ماه قبل رسیده است.
وی بیان کرد: فرآیند محاسبات ریالی، امور اداری و رسیدگی‌های سامانه‌ای نیز حدود سه ماه زمان می‌برد و با وجود محدودیت‌های اقتصادی، تلاش شده است زمان پرداخت مطالبات کاهش یابد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم با اشاره به افزایش اسمی مطالبات و پرداخت‌ها در مقایسه با سال‌های گذشته گفت: اگرچه ارقام پرداختی افزایش داشته است، اما با توجه به شرایط اقتصادی، تورم و فشارهای معیشتی، توجه بیشتر به وضعیت نیروی انسانی حوزه سلامت ضرورت دارد.
خدمات درمانی بیماران سرطانی تقویت می‌شود
ابرازه با اشاره به برنامه‌های تأمین تجهیزات درمانی برای بیماران مبتلا به سرطان اظهار کرد: با توجه به افزایش هزینه‌های تأمین تجهیزات و محدودیت‌های موجود، تلاش شده است با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و اعتبارات پیش‌بینی‌شده، دسترسی بیماران به خدمات درمانی پیشرفته فراهم شود.
وی افزود: در این زمینه با ایجاد ردیف بودجه‌ای در سازمان برنامه و بودجه، امکان استفاده از سازوکار خرید خدمت فراهم شده است تا به جای خرید مجدد تجهیزات، خدمات مورد نیاز بیماران تأمین شود و هزینه‌های مربوط به این خدمات برای مردم رایگان باشد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم با اشاره به برنامه راه‌اندازی بیمارستان خاتم در آینده نزدیک گفت: تجهیزات پیشرفته مورد نیاز برای درمان سرطان در سطوح یک، دو و سه برای این مرکز در نظر گرفته شده است و امیدواریم با راه‌اندازی بیمارستان، امکان ارائه این خدمات فراهم شود.
ابرازه اضافه کرد: با توجه به محدودیت‌های پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه برای گسترش برخی زیرساخت‌ها، استفاده از ظرفیت خرید خدمت از جمله راهکارهایی است که برای تداوم و توسعه خدمات درمانی مورد توجه قرار گرفته است.
واکسیناسیون گروه‌های پرخطر دنبال می‌شود
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم با اشاره به وضعیت بیماری‌های تنفسی گفت: روند ابتلا به آنفلوآنزا در کشور افزایشی است، در حالی که موارد کرونا روند کاهشی دارد و لازم است مردم به توصیه‌های بهداشتی توجه کنند.
ابرازه با توصیه به رعایت اصول پیشگیری از بیماری‌ها افزود: مردم در صورت نیاز به مراکز خدمات جامع سلامت و مراکز درمانی مراجعه کنند و رعایت نکات بهداشتی و استراحت کافی در زمان بیماری را جدی بگیرند.
وی با اشاره به وضعیت تأمین واکسن آنفلوآنزا بیان کرد: واکسن به میزان کافی در داروخانه‌های استان موجود است و بخشی نیز در مراکز درمانی توزیع شده است، همچنین واکسیناسیون گروه‌های هدف از جمله زنان باردار، بیماران دارای بیماری زمینه‌ای و جانبازان بالای ۷۰ درصد در دستور کار قرار دارد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم ادامه داد: واکسن مورد نیاز جانبازان در اختیار بنیاد شهید قرار گرفته و بیمارستان‌ها نیز بر اساس فهرست بیماران دارای بیماری زمینه‌ای با افراد واجد شرایط تماس می‌گیرند تا فرآیند تزریق انجام شود.
ابرازه با اشاره به قیمت واکسن در داروخانه‌ها گفت: قیمت واکسن آنفلوآنزا در داروخانه‌های استان حدود یک میلیون و ۷۸۰ هزار تومان است و ورود دیرهنگام بخشی از محموله‌ها نیز در تأمین آن بی‌تأثیر نبوده است.
معوقات بیمه‌ها بر تأمین منابع درمانی اثر دارد
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان قم با اشاره به ضرورت پیشگیری از خطاهای پزشکی اظهار کرد: بخشی از برنامه‌های ارتقای ایمنی بیماران بر اصلاح فرآیندهای مراقبتی متمرکز است تا بیمار در معرض خطرهای قابل پیشگیری قرار نگیرد.
ابرازه افزود: توجه به نحوه نگهداری داروهای پرخطر، استراحت کافی پزشکان و تعیین تعداد متناسب جراحی‌ها از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش خطاهای درمانی مؤثر باشد.
وی درباره وضعیت خدمات جانبی بیمارستان‌ها گفت: در برخی مراکز به دلیل افزایش هزینه مواد اولیه و چندین مرحله رشد قیمت‌ها، افت نسبی کیفیت غذا گزارش شده است که برای بهبود آن جلسات متعددی برگزار شده و موضوعاتی مانند کیفیت خدمات جانبی و امکانات مورد استفاده بیماران نیز در حال بررسی است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم با اشاره به مطالبات معوق بیمارستان‌ها از بیمه‌ها تصریح کرد: در برخی موارد، مطالبات دانشگاه از بیمه‌ها با تأخیر طولانی پرداخت می‌شود و میزان این مطالبات نیز رقم قابل توجهی است، در حالی که بیمارستان‌ها برای تأمین دارو و سایر نیازهای درمانی به منابع مالی مستمر نیاز دارند.
ابرازه با تأکید بر نقش بیمه‌ها در پایداری خدمات سلامت گفت: در نظام ارائه خدمات درمانی، بیمارستان ارائه‌دهنده خدمت، بیمار دریافت‌کننده و بیمه پرداخت‌کننده هزینه‌هاست و اختلال در این چرخه می‌تواند بر تأمین منابع مراکز درمانی اثر بگذارد.
وی افزود: بخشی از مشکلات پرداخت مطالبات به‌ویژه در حوزه تأمین اجتماعی، به شرایط اقتصادی و محدودیت‌های موجود بازمی‌گردد و بر اساس تفاهم‌های صورت‌گرفته، پرداخت مطالبات در بازه‌های زمانی مشخص دنبال می‌شود، هرچند استمرار همکاری میان مجموعه‌های درمانی و بیمه‌ها برای ارائه خدمات مطلوب به مردم ضروری است.
نظر شما